Bir hükmevarmadan evvelbütün sözleri dinle.

Hükümden evvel usûl

Bir mütalaa nasıl
hükme bağlanır?

1. 01
   Meseleyi sarih kıl

   Sual, mefhumlar ve evvelki meclis kayıtları birlikte görünür olur.

2. 02
   Ehliyeti tayin et

   Her mütefekkirin bahisle irtibatı, eser dayanağı ve salahiyet hududu kayda geçirilir.

3. 03
   Niyeti tashih et

   Şahsî menfaat, tarafgirlik ve peşin hüküm müzakerenin önüne geçirilmez.

4. 04
   Kırk delilli mütalaayı dinle

   Aynı kırk üye, meseleye mahsus ve eserle irtibatlı ayrı birer beyan sunar.

5. 05
   İtirazla tahkik et

   Beyanlar ve ara hükümler muhalif delil, nakz ve mukayese karşısında yeniden tetkik olunur.

6. 06
   Kaynak ile şerhi ayır

   Doğrudan iktibas, âlimlerin şerhi ve eserlerden hareketle tanzim edilen mütalaa ayrı kaydedilir.

7. 07
   Lüzumunda tehir et

   Delil kifayet etmez veya tearuz giderilemezse hüküm aceleye getirilmez.

8. 08
   Meclis emanetini koru

   Mahrem, şahsî yahut stratejik kayıtlar, tayin edilen neşir hududunun dışına çıkarılmaz.

9. 09
   Nisabı evvelden tayin et

   İcmâ, ekseriyet veya salahiyet ağırlığı; netice bilinmeden önce açıkça belirlenir.

10. 10
    Muhalefet şerhini sakla

    Azınlıkta kalan delilli görüş silinmez; hükmün sınırı ve itiraz yolu ile birlikte sicile geçer.

11. 11
    Azmet ve vazifeyi tayin et

    Hüküm, mesulü, müddeti, tatbik sahası ve muvaffakiyet ölçüsü tayin edilmeden tamam sayılmaz.

12. 12
    Murakabe ile meclise dön

    Tatbikin neticesi ölçülür; hata, istisna ve yeni delil bir sonraki müzakerenin kaydına girer.